U bent hier:   Startpagina
  |  Inloggen

Article Details

Leerlingen maken zelf Slinger van Foucault
Activiteit vindt plaats op: 18-1-2016

De Slinger van Foucault is een grote slinger, genoemd naar de Franse fysicus Léon Foucault. De slinger wordt gebruikt om de draaiing van de aarde aan te tonen. Dat is mogelijk omdat het vlak waarin de slinger beweegt, dezelfde stand in de ruimte behoudt. De slinger bevindt zich bovendien in een afgesloten ruimte zonder zicht op zon en sterren en zonder astronomische aandrijving.

De Slinger van Foucault is een lange slinger die geheel vrij kan schommelen. Dit wordt bereikt door een heel lange slinger te maken met een zwaar gewicht aan de onderzijde.
Het is niet gemakkelijk om zo’n slinger zelf te maken omdat deze in staat moet zijn urenlang in beweging te blijven. De slinger handmatig in beweging houden is geen optie, want dan zou het slingervlak (gewild of ongewild) beïnvloed kunnen worden. Voor het experiment is daarom een aandrijving nodig die de slinger telkens een klein zetje geeft, precies in de richting waarin hij slingert.
Twee leerlingen is he tgelukt om zelf een Slinger van Foucault te fabriceren. De slinger is ook te koop, maar Robert Heemels en Dagmar van Mourik kozen deze uitdaging als onderwerp voor hun profielwerkstuk. Ze doken in de theorie en maakten een ontwerp. Ze vonden een sterk koord dat niet kon torderen (in elkaar draaien) en bedachten een ophanging waarbij de slinger in alle richtingen vrij kan bewegen. Een elektromagneet, die het tweetal ook zelf ontwikkelde, geeft de slinger steeds een zetje.
Helaas lukte het de twee 6 vwo-leerlingen niet om de slinger aan de praat te krijgen binnen de beschikbare tijd voor het profielwerkstuk (80 uur per persoon). Ze hebben inmiddels eindexamen gedaan en doen een vervolgopleiding.
Twee onderwijsassistenten en een natuurkundedocent van het Staring College hebben daarom het project afgerond. Ze maakten de aandrijving zo krachtig dat de bol onderaan de slinger continu blijft slingeren.
De koperen bol onderaan de slinger is gemaakt door koperslager D. Wissink uit Silvolde. Het draad is gratis ter beschikking gesteld door Wikkelfabriek Groenlo b.v.

Een Slinger van Foucault werd voor het eerst tentoongesteld in 1851, vanaf het plafond van het Panthéon in Parijs. De gebruikte slinger bestond uit een bol met een gewicht van 28 kilo en een touw van 67 meter lang.
De slinger van het Staring College is wat bescheidener van omvang: de slinger heeft een lengte van acht meter met onderaan een koperen bol van circa 15 kilo. De slinger hangt in het trappenhuis tussen de domeinen 6 en 7. In tegenstelling tot professionele slingers, die gewoon te koop zijn, is de slinger van Robert en Dagmar gemaakt van eenvoudig ‘huis-tuin-en-keukenmateriaal'.
De aarde draait bij ons elf graden per uur onder de slinger door. Het lijkt net of de slinger draait, maar het is dus de aarde. Een bijzondere gewaarwording!

Terug